Rusiyanın daxili miqrasiya problemi
Tarix: 16.10.2017 | Saat: 21:09:00 | E-mail | Çapa göndər


Təkcə ötən il bölgələrdən paytaxta daimi yaşamaq üçün gələnlərin sayı 212 min nəfər təşkil edib

Hər bir insan yaxşı həyat arzusu ilə yaşayır. Onların bu istiqamətdə yerdəyişmələri də başadüşüləndir. Lakin nəzərə alınmalıdır ki, ölkə əhalisi arasında bunun kütləvi hal alması son anda fəsadlara gətirib çıxara bilər. Rusiyanın timsalında «İnosmi.ru» saytında dərc edilən yazı bu cəhətdən xarakterikdir.
Hər il 4 milyondan artıq rus öz qeydiyyatını dəyişir. Onların əksəriyyəti depressiya bölgələrini tərk edərək qazanc üçün mərkəzə gəlirlər. Bəziləri isə cənuba- isti bölgələrə üstünlük verirlər. Bunun nəticəsi olaraq təkcə iqtisadi cəhətdən aktiv vətəndaşların tərk etdiy bölgələr deyəil, onların məskunlaşmaq istədiyi ərazilər də zərər görmüş olurlar. Xatırladaq ki, bugünkü daxili miqrasiya prosesini rusiyalı ekspertlər bütün ölkə üçün fəlakət kimi dəyərləndirirlər.
Qeyd edilməlidir ki, son 10 il ərzində Rusiyada daxili miqrasiyanın sürəti iki dəfə artıb. Müqayisə üçün bildirək ki, əgər 2006-cı ildə 1,9 milyon rusiyalı öz yaşayış yerlərini dəyişmişdisə, bu göstərici 2011-ci ildə 3 milyon, 2016-cı ildə isə 4,2 milyon təşkil edib.
Statistikaya görə, miqrantların yarıdan çoxu kənd yerlərini tərk edərək, əsasən, qəsəbə və şəhərlərə, digər yarısı isə öz həyatlarını daha da yaxşılaşdırmaq ümidiylə başqa bölgələrə üz tuturlar. Əhalinin nisbətən az inkişaf etmiş bölgələrdən kütləvi axını, burada olan sosial-iqtisadi problemlərin daha da dərinləşməsinə və depressiyalı ərazilərin genişlənməsinə gətirib çıxarır. Nəticədə isə yerlərini dəyişərkən xroniki azalma problemləri və sosial-iqtisadi infrastrukturun azalması problemləri ilə qarşılaşan rusların gələcək inkişafı üçün kəskin təhdidlər yaradır.
Qeyd edək ki, miqrasiya axınının müşahidə edildiyi bölgələr Rusiyanın Mərkəz, Şimal-Qərb və Cənub federal rayonlarıdır. Bu bölgələrin əhalisinin əksəriyyəti daimi yaşamaq üçün daha çox Moskva, Sankt-Peterburq və Krasnodar ərazisinə köçürlər. Bu insanların müəyyən hissəsi də Kalininqrad vilayətinə üz tuturlar. Rus miqrantlarından Moskva və Sankt-Peterburqa daha çox təhsil, karyera, layiqli əmək haqqı arzusuyla gəlirlərsə, Krasnodar ərazisini seçənlər daha çox isti iqlim və istirahət mərkəzlərinin yaxınlığına önəm verirlər. Təsadüfi deyil ki, son yeddi ildə Moskvanın əhalisi daha 1 milyon nəfər artıb. Əgər ölkənin baş şəhərində 2010-cu ildə 11 milyon 382 min nəfər yaşayırdısa, bu gün Moskvanın əhalisi 12 milyon 380 min nəfərdən də artıqdır. Təkcə ötən il bölgələrdən paytaxta daimi yaşamaq üçün gələnlərin sayı 212 min nəfər təşkil edib. Sankt-Peterburqda bu göstərici 7 il ərzində 4 milyon 879 mindən artaraq 5 milyon 222 min nəfər təşkil edib.
Deyildiyi kimi, bu illər ərzində Krasnodar əyalətindəki əhali arasında artım 76 faiz təşkil edib. Belə ki, bu bölgənin əhalisi 7 il ərzində 744,8 mindən 1 milyon 318 min nəfərə qalxıb. Artıq Krasnodar şəhəri federal büdcədən daha çox subsidiya almaq imkanı verəcək "milyonçu" kimi tanınıb.
Qeyd edək ki, sadaladığımız bölgələrlə yanaşı, rusların tərk etdikləri Şimali Qafqaz, Uzaq Şərq, Volqa bölgəsi və Sibir də ön yerlərdən birini tutur. Xatırladaq ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putin XXI əsri Uzaq Şərq əsri elan edib. Uzaq Şərqdə Demoqrafik İnkişaf Araşdırma Mərkəzi yaradılması barədə sərəncam versə də, bu müddət ərzində bölgənin əhalisi 8,4 milyon nəfərdən 6,1 milyon nəfərə enib.
Yeri gəlmişkən, bəzi Rusiya sosioloqları miqrasiyanın daha çox iqtisadi faktorlardan qaynaqlandığını da iddia edirlər. Bəlkə də, bu deyimdə müəyyən həqiqətlər var. Belə ki, paytaxtdan uzaq bölgələrdə, məsələn Şimali Qafqazda əhaliyə verilən məvaciblər ən aşağı məvacib kimi göstərilib-cəmi 18,8 min rubl. Bundan əlavə, bu bölgədə işsizliyin nisbətinin də ən yüksək səviyyədə 11,4 faiz olduğu göstərilir. Rusiyanın Sibir, Novosibirsk bölgələri bəzi cəhətlərinə görə cəlbedici olsa da, burada da verilən məvacib çox aşağıdır.
İqtisadi cəhətdən aktiv vətəndaşların itməsi nəticəsində az inkişaf etmiş bölgələrin mənfi cəhətləri yalnız artmaqdadır.
Təbii ki, yerli miqrant axını Rusiyanın kənd təsərrüfatında da mənfi cəhətdən böyük iz buraxmaqdadır. Belə ki, rusların bu sahə ilə məşğul olan rəhbərləri də 2001-ci ildən etibarən, Rusiya Federasiyası kənd təsərrüfatının miqrasiya axını nəticəsində tənəzzülə doğru getdiyini bildirirlər. Hazırda Rusiya Federasiyasının kənd yaşayış məntəqələrinin sayı kağız üzərində 150 min kimi göstərilsə də, son siyahıyaalmada bunların yarıdan çoxunun yalnız xəritədə qaldığı bildirilir. Belə ki, heç bir insan yaşamayan bu kəndlərin sadəcə olaraq adları qalıb.
Rusiya Federasiyası prezidenti yanında Rusiya Milli İqtisadiyyat və Dövlət İdarəsi Akademiyasının əməkdaşı Andrey Pokidanın bildirdiyinə görə, hər il kənd yaşayış məntəqələrini 100-150 mindən artıq insan tərk edərək qəsəbə və şəhərlərə köçürlər.
Rusiya İqtisadi və Siyasi İslahatlar Mərkəzinin ekspertlərinin iddiasına görə, kəndlərin adamsız qalması ölkədə iqtisadi və sosial infrastrukturun dağılmasına gətirib çıxarmaqdadır. Problem budur ki, oxşar proseslər artıq kiçik şəhərlərdə də müşahidə edilməkdədir.
«İnkişafdan kənarda qalan kiçik şəhərlərdə 37 milyondan artıq adam yaşayır. Bu, ölkənin böyük sosial və iqtisadi proqramlarından kənarda qalan kifayət qədər böyük bir təbəqəsidir»-deyə Regional Marketinq və Markalaşdırma İnstitutunun direktoru Andrey Stas verdiyi açıqlamada bildirib.
Ağasəf Babayev




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
16.12.2018
Ermənilər 102-ci rus bazasını ölkədən çıxarmaq istəyirlər?
16.12.2018
Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub
14.12.2018
“Paşinyan hakimiyyəti iqtisadi proqramları həyata keçirməkdə acizdir”
14.12.2018
Lukaşenko Minsk qrupunun fəaliyyətini sərt tənqid edib
14.12.2018
Budapeştdə də etiraz aksiyası başlayıb

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Namiq Əliyev
Tural Tağıyev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10527

1 “Macarıstandakı Azərbaycan icmasının böyük əksəriyyətini gənclər təşkil edir”
2 “Tbilisi elə bir yerdir ki, burada zamanın necə keçdiyini hiss etmirsən”
3 Bill Klinton Heydər Əliyevlə görüntülərini paylaşdı
4 Gələn ildən işlə bağlı müraciətlər elektron qaydada aparılacaq
5 Azərbaycanlı gənc Misirdə fiziki qüsurlular üçün iki cihaz ixtira edib


17.12 00:33 Oqtay Əsədov Türkiyənin vitse-prezidenti Faiq Oqtayla görüşüb 16.12.2018 [22:46] Tbilisi, 16 dekabr, AZƏRTAC Gürcüstan prezidentinin andiçmə mərasimində iştirak etmək üçün bu ölkədə səfərdə olan Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov dekabrın 16-da Türkiyənin vitse-prezidenti Faiq Oqtayla görüşüb. AZƏRTAC xəbər verir ki, görüşdə iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin inkişaf perspektivləri barədə fikir mübadiləsi aparılıb. Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı strateji tərəfdaşlığın daha da genişlənməsindən məmnunluq ifadə olunub, bu işdə dövlətlərimizin başçılarının rolu xüsusi qeyd olunub. Görüşdə regionda və dünyada gedən proseslər, iki ölkənin regionda və dünyada artan nüfuzu, birgə həyata keçirilən layihələr və s. məsələlər də müzakirə olunub. Azərbaycan xarici işlər nazirinin müavini Ramiz Həsənov görüşdə iştirak edib. Xətayi Əzizov AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri Tbilisi © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır Mətndə səhv varsa, onu qeyd edib ctrl + enter düyməsini basaraq bizə göndərin AddThis Sharing Buttons Share to FacebookShare to TwitterShare to Çap etShare to Daha Çox MÜƏLLİFLƏ ƏLAQƏ Bölmənin digər xəbərləri 12.12.2018 [12:48] NATO Baş komandanı ilə Rusiya Baş Qərargah rəisinin görüşünün Bakıda keçirilməsi Azərbaycana etimadın göstəricisidir 12.12.2018 [12:40] Xələf Xələfov: Gürcüstan və Azərbaycan arasında sərhədlərin delimitasiyası ilə bağlı komissiyaların fəaliyyəti davam edir VİDEO 07.12.2018 [12:46] Azərbaycanın xarici işlər naziri ATƏT-in media azadlığı üzrə nümayəndəsi ilə görüşüb 06.12.2018 [21:21] Türk Şurasının növbəti Zirvə toplantısı gələn il Azərbaycanda keçiriləcək 1 / 1 MULTİMEDİA VİDEO İNFOQRAFİKA Misirdə 4400 illik məzar aşkar olunub 16.12.2018 [19:57] Misirdə 4400 illik məzar aşkar olunub İsveçrədə turistləri daşıyan avtobus qəzaya uğrayıb 16.12.2018 [15:48] İsveçrədə turistləri daşıyan avtobus qəzaya uğrayıb Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub 16.12.2018 [15:34] Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub Sabahdan hava qeyri-sabit keçəcək 16.12.2018 [14:32] Sabahdan hava qeyri-sabit keçəcək Bütün Videolar SİYASƏT Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov Türkiyənin vitse-prezidenti Faiq Oqtayla görüşüb Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov Türkiyənin vitse-prezidenti Faiq Oqtayla görüşüb 16.12.2018 [18:15] Türkiyədə yaşayan azərbaycanlılarla görüş keçirilib 16.12.2018 [17:34] Cavanşir Feyziyev: Azərbaycan Avropa İttifaqının Cənubi Qafqazda ən etibarlı tərəfdaşıdır 16.12.2018 [15:42] Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Gürcüstan Prezidentinin andiçmə mərasimində iştirak edib İQTİSADİYYAT Azərbaycan və Ukrayna arasında turizmin inkişafı müzakirə edilib Azərbaycan və Ukrayna arasında turizmin inkişafı müzakirə edilib 16.12.2018 [07:41] Maliyyə Nazirliyinin istiqrazlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək 16.12.2018 [01:25] On bir ayda mebel istehsalı iki dəfədən çox artıb 15.12.2018 [18:06] Bu il ölkədən 244,3 min ton kimya sənayesi məhsulları göndərilib ELM VƏ TƏHSİL ADNSU-da üçüncü startap və innovasiya festivalı keçirilib ADNSU-da üçüncü startap və innovasiya festivalı keçirilib 15.12.2018 [11:21] Elmə həsr edilmiş nurlu ömür 14.12.2018 [21:18] “Bir” Tələbə-Könüllü Proqramı milli könüllü platformasıdır 14.12.2018 [19:10] Palçıq vulkanlarının insanların həyat və təsərrüfat fəaliyyətinə təsiri araşdırılıb MƏDƏNİYYƏT Azərbaycan məhsulları beynəlxalq xeyriyyə tədbirində təqdim olunub Azərbaycan məhsulları beynəlxalq xeyriyyə tədbirində təqdim olunub 16.12.2018 [08:18] “Soyuq müharibə” filmi Avropa Kino Akademiyasının baş mükafatını alıb 15.12.2018 [22:04] Portuqaliya klassik musiqisi ilə muğamın sintezi 15.12.2018 [20:21] Akademik Opera və Balet Teatrında “Karmen” operası təqdim edilib TURİZM Azərbaycan və Ukrayna arasında turizmin inkişafı müzakirə edilib Azərbaycan və Ukrayna arasında turizmin inkişafı müzakirə edilib 13.12.2018 [15:41] Azərbaycanın xarici ölkələrdə rəsmi turizm nümayəndəlikləri açılıb 07.12.2018 [17:58] Şimali Qafqaz və Azərbaycan kurortları arasında əməkdaşlıq inkişaf edir 06.12.2018 [19:10] AZTA ilə Azərbaycanda Qadın Sahibkarlığının İnkişafı Assosiasiyası arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb SƏHİYYƏ Azərbaycan Tibb Universitetinin əməkdaşları Türkiyədə keçirilən konqresdə iştirak ediblər Azərbaycan Tibb Universitetinin əməkdaşları Türkiyədə keçirilən konqresdə iştirak ediblər 15.12.2018 [11:22] Son iki ay yarımda 46 nəfər dəm qazından zəhərlənib 14.12.2018 [18:35] Azərbaycan Tibb Universitetində daha 6 şöbənin hesabatı dinlənilib 14.12.2018 [15:19] Uşaqlarda nitq qüsurları EKOLOGİYA Sinoptiklərdən xəbərdarlıq: Havanın temperaturu 5-7° enəcək Sinoptiklərdən xəbərdarlıq: Havanın temperaturu 5-7° enəcək 16.12.2018 [13:59] Sabahın hava proqnozu açıqlanıb 15.12.2018 [17:51] “Ağac əkək, qoruyaq, bu ənənəni yaşadaq!” aksiyasına “ASAN xidmət” də qoşuldu 15.12.2018 [16:23] Suraxanı rayonunda keçirilən növbəti aksiya zamanı 500-dən çox ağac əkilib CƏMİYYƏT Şirvan şəhəri və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərilib Şirvan şəhəri və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərilib 16.12.2018 [12:00] Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yaradılmasından 13 il ötür 15.12.2018 [18:38] Badamdar sürüşmə sahəsində əlavə beş drenaj quyusunun qazılmasına başlanılıb 15.12.2018 [17:16] İranın informasiya və milli təhlükəsizlik naziri Bibiheybət məscid-ziyarətgah kompleksində olub Xəbərin mətnində orfoqrafik səhv var SON XƏBƏRLƏR [00:00] DÜNYA Salome Zurabişvili: Cənubi Qafqazda sülh və təhlükəsizlik bütün dünyaya lazımdır 16.12.2018 [23:20] İDMAN Türkiyə Superliqası: “Beşiktaş” komandası “Trabzonspor”la oyunda hesabı son dəqiqələrdə bərabərləşdirməyi bacarıb 16.12.2018 [22:51] DÜNYA Güclü sel və daşqınlar Antalya və Bodrumda böyük fəsadlar yaradıb 16.12.2018 [22:46] SİYASƏT Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov Türkiyənin vitse-prezidenti Faiq Oqtayla görüşüb 16.12.2018 [22:22] İDMAN İngiltərə Premyer Liqası: “Liverpul” “Mançester Yunayted”i məğlub edərək liderliyi qoruyub 16.12.2018 [22:11] DÜNYA Əbu-Dabi polisi dəvələrin üstündə patrul xidməti aparacaq 16.12.2018 [21:30] İDMAN Azərbaycan kuboku: “Qarabağ” “Keşlə”ni məğlub edib 16.12.2018 [21:03] DÜNYA ABŞ bir əsr bundan əvvəl apardığı kilsə zənglərini Filippinə qaytarıb 16.12.2018 [20:15] DÜNYA Qırğızıstanda avtomobil qəzası dörd nəfərin həyatına son qoyub 16.12.2018 [19:48] MƏDƏNİYYƏT Azərbaycan məhsulları beynəlxalq xeyriyyə tədbirində təqdim olunub 16.12.2018 [19:00] İQTİSADİYYAT Azərbaycan və Ukrayna arasında turizmin inkişafı müzakirə edilib 16.12.2018 [18:15] SİYASƏT Türkiyədə yaşayan azərbaycanlılarla görüş keçirilib 16.12.2018 [17:49] DÜNYA İndoneziyanın Sulavesi adasındakı Soputan vulkanı püskürüb 16.12.2018 [17:34] SİYASƏT Cavanşir Feyziyev: Azərbaycan Avropa İttifaqının Cənubi Qafqazda ən etibarlı tərəfdaşıdır 16.12.2018 [17:12] DÜNYA Lvovda sərnişin avtobusu qəzaya uğrayıb, azı 4 nəfər ölüb 16.12.2018 [16:41] İDMAN “Qəbələ” doğma meydanda “Sabah”ı minimal hesabla məğlub edib 16.12.2018 [16:09] DÜNYA Yaponiyada mübahisəli adalarla bağlı sorğu keçirilib 16.12.2018 [15:42] SİYASƏT Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Gürcüstan Prezidentinin andiçmə mərasimində iştirak edib 16.12.2018 [15:18] DÜNYA İndoneziyanın Papua əyalətində 5,9 bal gücündə zəlzələ olub 16.12.2018 [14:52] DÜNYA İraqın şimalında daha 10 terrorçu məhv edilib 16.12.2018 [14:40] CƏMİYYƏT Şirvan şəhəri və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərilib 16.12.2018 [14:12] CƏMİYYƏT Sinoptiklərdən xəbərdarlıq: Havanın temperaturu 5-7° enəcək 16.12.2018 [14:07] SİYASƏT Marian Lupu: Azərbaycan ilə Moldova arasında əməkdaşlıq əlaqələri yüksək səviyyədədir 16.12.2018 [13:59] CƏMİYYƏT Sabahın hava proqnozu açıqlanıb 16.12.2018 [13:30] İDMAN Bu gün Azərbaycan kubokunda dörddəbir final mərhələsinə yekun vurulacaq 16.12.2018 [13:16] İDMAN Roberto Bordin: Yarımfinala yüksəlmək üçün əlimizdən gələni edəcəyik 16.12.2018 [13:06] DÜNYA Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub VİDEO 16.12.2018 [13:02] SİYASƏT Geoffreu Van Orden: Azərbaycan Avropanın regiondakı ən vacib tərəfdaşıdır 16.12.2018 [12:00] CƏMİYYƏT Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yaradılmasından 13 il ötür 16.12.2018 [10:46] SİYASƏT Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəs rejimini pozmaqda davam edir VİDEO 16.12.2018 [10:09] REGİONLAR Xaçmazlı arıçı: Subsidiyaların ayrılması arıçılığın inkişafına təkan verəcək VİDEO 16.12.2018 [09:40] DÜNYA Çində 5,7 bal gücündə zəlzələ olub 16.12.2018 [08:46] DÜNYA Yaponiya Çinin 5G texnologiyalarını ölkəyə buraxmamağa çalışır 16.12.2018 [08:18] MƏDƏNİYYƏT “Soyuq müharibə” filmi Avropa Kino Akademiyasının baş mükafatını alıb 16.12.2018 [07:41] İQTİSADİYYAT Maliyyə Nazirliyinin istiqrazlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək ƏN ÇOX OXUNAN 16.12.2018 [14:12] Sinoptiklərdən xəbərdarlıq: Havanın temperaturu 5-7° enəcək 16.12.2018 [03:40] Bu gün Gürcüstanın yeni seçilmiş prezidentinin andiçmə mərasimi keçiriləcək 16.12.2018 [13:06] Gürcüstanda müxalifətlə polis arasında qarşıdurma olub VİDEO 16.12.2018 [10:09] Xaçmazlı arıçı: Subsidiyaların ayrılması arıçılığın inkişafına təkan verəcək VİDEO 16.12.2018 [12:00] Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yaradılmasından 13 il ötür Prev Next Mo Tu We Th Fr Sa Su 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 MÜSAHİBƏ 16.12.2018 [14:07] Marian Lupu: Azərbaycan ilə Moldova arasında əməkdaşlıq əlaqələri yüksək səviyyədədir 16.12.2018 [13:02] Geoffreu Van Orden: Azərbaycan Avropanın regiondakı ən vacib tərəfdaşıdır 15.12.2018 [10:30] General-leytenant Rəşad Sadiqov: düşmənlə üz-üzə səngərdə durmaq Azərbaycan sərhədçisi üçün böyük şərəfdir 13.12.2018 [19:07] Ələkbər Mustafayev: “Vətəndaş Cəmiyyətində Debat” İctimai Birliyinin reallaşdırdığı layihələr 8 mindən çox gənci əhatə edib ANALİTİKA 15.12.2018 [13:00] Yüz iyirmi ilin qiymətli ekran əsərləri və ya böyük tarixi olan Azərbaycan kinematoqrafiyası 12.12.2018 [12:01] Azərbaycanın özü qədər əbədi LİDER 11.12.2018 [12:27] Naxçıvan Muxtar Respublikasında əldə olunmuş bütün nailiyyətlərin əsasında ulu öndər Heydər Əliyevin inkişaf konsepsiyası dayanır 08.12.2018 [15:52] Dünyaya sığmayan şairə sığınan dünya BU MARAQLIDIR 15.12.2018 [14:24] Kanada vergi sistemi 11.12.2018 [16:08] İrlandiyada vergi sistemi 08.12.2018 [18:02] Yaponiyada miras qalan evlərə sahiblik etmək istəyən yoxdur 06.12.2018 [15:14] Astronomlar qara dəlikdən qalaktikalara yayılan güclü işıq selini tədqiq edirlər
© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info